8 Temmuz 2010

Ejderha Bulutsusu

Kuğu Bulutsusu olarak bilinen M17’nin sağındaki M17 SWex bulutsusu alev püskürten uçan bir ejderhayı andırıyor. (NASA/JPL-Caltech/M. Povich (Penn State Univ.))

NASA’nın Spitzer Uzay Teleskopu kozmik bir bulutun arkasında gizlenmiş uçan bir ejderhayı andıran yapıyı ortaya çıkardı. Ejderhayı andıran bulutsunun bu şekilde görünmesinin nedeni ise dev yıldızların bulutu aydınlatmasından kaynaklanıyor.

Gökbilimci Matt Povich: “Biz bulutu en büyük yıldızların oluşumundan hemen önce yani erken evresinde gözlüyoruz” diyor.

Karanlık buluttaki bu yıldız azlığı nedeniyle M17 SWex olarak adlandırılmış. 160 ışık yılı uzunluğundaki bulut, evrendeki en ağır yıldızların doğum yeri. Ejderha bulutu 30 yıl önce keşfedilmesine karşılık içinde sakladığı yıldızların bulunması için Spitzer’in gözlem yapması gerekiyordu.

M17 SWex’in solunda bulunan oldukça parlak başka bir bulutsu ise Fransız gökbilimci Charles Messier tarafından 1764 yılında kodlanan M17’dir. M17 görünür ışık altında kuğu ya da omega şeklinde de kendini gösterir. Spitzer kızılötesi görüntüleme yeteneği sayesinde bize M17 ve M17 SWex’in Samanyolu’nun en verimli yıldız oluşum fabrikalarından olduklarını göstermiştir.

Bölgenin kızılötesi (infrared) ve görünür ışıkla (visible) alınan görüntüleri. Ejderha kendini görünür ışık altında saklamasına karşılık kızılötesi görüntüde kendini ele veriyor. (NASA/JPL-Caltech/M. Povich (Penn State Univ.)

Bu kozmik alanlar içinde Spitzer, buluttaki tozlu yapıyı aydınlatan 488 tane oluşum halindeki yıldızı yakaladı. Bu yıldızların çeyreğinin çevrelerindeki gazı kendilerine doğru çekip çevredeki gazın ısınmasına neden oldukları görüldü. Bunların çoğu, çevrelerindeki diskin büyümesine bağlı olarak gezegen oluşumuna olanak sağlayacaktır.

Bu yıldızlar ejderhanın kafa, gövdenin ortası ve kanatlarını oluşturur. Mavi-beyaz renkte görülen 200 dolayındaki yıldızsa genç ve Güneş’ten daha büyük B sınıfı yıldızlardır. Bunların çoğu da ejderhanın gözündeki hidrojenin kırmızı renkte parlamasına neden olurlar.

M17 SWex’ten uzakta ve M17’nin hemen üstünde görülen mavi yıldızlarsa evrende ender rastlanan en sıcak ve en büyük O sınıfı yıldızlardır. Bu yıldızlarda hem M17’ye hem de M17 SWex’e madde vermiş hem de onları oluşturan gazı aydınlatarak böylesi bir görüntüyü ortaya çıkarmıştır.

Kaynak: Spitzer


Düşünceniz

XHTML: Bu kodlardan yararlanabilirsiniz.: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

*