2 Haziran 2011

Gökadamız Ötesinden Bir Kartpostal?

ESO gökbilimcileri, 2.2 metre’lik MPG/ESO teleskopu üzerinde bulunan Geniş Alan Görüntüleyicisi’nden yararlanarak NGC 6744’ün görüntüsünü elde ettiler. Bu etkileyici sarmal gökada, bir Güney takımyıldızı olan Tavus Kuşu (Pavo) Takımyıldızı’nda yer almakta ve bizden 30 milyon ışık yılı uzaklıkta bulunmaktadır. (ESO)

ESO gökbilimcileri, 2.2 metre’lik MPG/ESO teleskopu üzerinde bulunan Geniş Alan Görüntüleyicisi’nden yararlanarak NGC 6744’ün görüntüsünü elde ettiler. Bu etkileyici sarmal gökada, bir Güney takımyıldızı olan Tavus Kuşu (Pavo) Takımyıldızı’nda yer almakta ve bizden 30 milyon ışık yılı uzaklıkta bulunmaktadır. Öte yandan bu görüntü, bu gökadanın bizim gökadamıza benzerliğinden ötürü; âdeta kendi gökadamız Samanyolu’nun, gökadamız dışındaki bir arkadaşımız tarafından hazırlanmış ve bize gönderilmiş bir kartpostaldaki görüntüsü gibidir.

NGC 6744’ü neredeyse gökada düzlemine dik bakış açısıyla görüyoruz; yani bu gökadanın yapısını gözler önüne seren olağanüstü bir kuş bakışına sahibiz. Eğer Samanyolu’ndan çıkabilecek ve onagök adalar arası boşlukta bakabilecek bir teknolojimiz olsaydı, NGC 6744’ün bu görüntüsü, bizim o durumda elde edeceğimiz görüntüye çok benzeyecekti — yoğun ve çubuk şeklinde bir çekirdeğin çevresine sarılmış çarpıcı sarmal kollar ve tozlu bir disk. Hatta bu görüntünün sağ alt kısmında, Samanyolu’nun komşusu Magellan bulutsularını anımsatan, leke gibi görünen bir de bozuk şekilli eş galaksi var — NGC 6744A.

NGC 6744 ve Samanyolu arasındaki farklardan biri bu gökadaların boyutlarıdır. Bizim gök adamız yaklaşık 100 000 ışık yılı çapına sahipken burada görüntülenen gökada neredeyse bunun iki katı çapa sahip. Yine de NGC 6744, uzak bir gözlemcinin bizim gökadamızı nasıl görebileceğine dair heyecan verici bir his uyandırıyor.

Bu muazzam gök cismi en büyük ve bize en yakın sarmal gökadalardan biri. Öte yandan yaklaşık 60 milyar Güneş parlaklığına sahip olsa da ışığının gökyüzünde geniş bir alana — yaklaşık dolunayın üçte ikisi genişliğe, yayılmış olması, bu gökadanın küçük bir teleskopla gözlendiğinde parlak bir merkezi çevreleyen sisli bir parıltı gibi görünmesine yol açıyor. Yine de bu gökada, Güney gök yarıküresinin en güzel gök cisimlerinden biri ve amatör gök bilimciler tarafından zengin yıldız arkaplanı ile karşıtlık oluşturan oval şekliyle tespit edilebiliyor.

Bu görüntünün alındığı La Silla’da bulunan MPG/ESO 2.2 metre’lik teleskop gibi profesyonel teleskoplarla NGC 6744 tüm ihtişamıyla görülebilmektedir. Kırmızı olarak görünen tozlu sarmal kollar pek çok yıldız oluşum bölgesini içermekte olup aynı zamanda bu gökadanın Samanyolu’na benzeyen çarpıcı sarmal yapısını da oluşturmaktadır.

Bu görüntü ESO’nun Şili’de bulunan La Silla Gözlemevi’ndeki MPG/ESO 2.2 metrelik teleskobuna takılmış Geniş Alan Görüntüleyici tarafından elde edilmiştir. Görüntü; mavi, yeşil-mavi ve kırmızı ışık ile Hidrojen gazından gelen ışımayı geçiren dört farklı filtreyle elde edilmiş pozlardan oluşturulmuştur. Bu pozların katkıları görüntüde sırasıyla mavi, yeşil, turuncu ve kırmızıyla gösterilmiştir.

ESO (Çeviri: Sıtkı Çağdaş İnam, Başkent Üniversitesi – Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü)


Düşünceniz

XHTML: Bu kodlardan yararlanabilirsiniz.: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

*